Chưa từng mắc thủy đậu vẫn bị zona thần kinh: vì sao và phòng ngừa thế nào

Bà Hồng Cúc, 65 tuổi ở TP.HCM, mắc zona thần kinh ở lưng dù chưa từng được chẩn đoán thủy đậu. Câu chuyện của bà khiến nhiều người băn khoăn: chưa từng mắc thủy đậu thì sao vẫn bị zona?
Bà Hồng Cúc, 65 tuổi, ở TP.HCM, mắc zona thần kinh ở lưng gây đau rát, không ngủ được, dù chưa từng được chẩn đoán thủy đậu trước đó. Ban đầu, vùng da lưng của bà chỉ nổi vài nốt đỏ, xuất hiện một đám mụn nước li ti. Tưởng bị côn trùng đốt, bà đến bệnh viện khám. Bác sĩ chẩn đoán bà bị zona thần kinh, kê thuốc kháng virus để kiểm soát bệnh, ngăn biến chứng. Lúc nghe bác sĩ giải thích, bà Cúc rất bất ngờ vì nghĩ phải từng mắc thủy đậu mới bị zona thần kinh, thêm rằng bà chưa từng được chẩn đoán mắc bệnh này.
Vì sao chưa từng mắc thủy đậu vẫn bị zona

Bác sĩ Bùi Công Sự, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết không nhớ hoặc chưa từng được chẩn đoán thủy đậu không đồng nghĩa chưa nhiễm virus gây bệnh. Nghiên cứu trên 513 tân binh thuộc Lực lượng Tuần duyên Mỹ, công bố trên tạp chí Military Medicine năm 2003, ghi nhận 73% người khai chưa từng mắc hoặc không chắc từng mắc thủy đậu vẫn có kháng thể IgG với virus varicella-zoster, tức virus gây thủy đậu và zona. Một nghiên cứu tại Thổ Nhĩ Kỳ xuất bản năm 2011 về độ tin cậy của tiền sử bệnh thủy đậu ở trẻ em cũng kết luận tiền sử không mắc thủy đậu không dự đoán đáng tin cậy tình trạng kháng thể. Bác sĩ Sự giải thích một số người từng mắc thủy đậu nhẹ, chỉ có ít nốt ban hoặc mụn nước, dễ nhầm với bệnh ngoài da khác. Nếu đợt bệnh xảy ra từ nhỏ, không được thăm khám hoặc ghi nhận, người bệnh có thể không nhớ khi trưởng thành. Zona xảy ra khi virus varicella-zoster, tác nhân gây thủy đậu, tái hoạt. Sau lần nhiễm trước đó, virus có thể tồn tại nhiều năm trong các hạch thần kinh cảm giác. Khi khả năng kiểm soát virus của hệ miễn dịch suy giảm, virus có thể hoạt động trở lại, gây zona.
Ai có nguy cơ cao và biến chứng ra sao
Bác sĩ Sự lưu ý ở người mắc bệnh cơ xương khớp, tình trạng viêm mạn tính, rối loạn miễn dịch và việc điều trị bằng corticosteroid hoặc thuốc ức chế miễn dịch có thể làm tăng nguy cơ mắc zona. Zona thường gây đau rát, sau đó nổi mụn nước thành cụm trên nền da đỏ, và cơn đau có thể kéo dài rất lâu sau khi các nốt mụn đã lành, ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống của người bệnh, đặc biệt là người cao tuổi. Vì vậy, khi thấy vùng da xuất hiện mụn nước thành dải, kèm theo cảm giác đau rát, châm chích một bên cơ thể, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và dùng thuốc kháng virus kịp thời.
Phòng ngừa zona thần kinh thế nào
Để phòng bệnh zona thần kinh, bác sĩ Sự lưu ý mọi người duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh thông qua chế độ dinh dưỡng khoa học, tập thể dục đều, ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng và kiểm soát bệnh nền. Bệnh có thể phòng ngừa nhờ vaccine, chỉ định cho người từ 50 tuổi trở lên và người từ 18 tuổi có nguy cơ mắc zona thần kinh. Người từng mắc zona vẫn có thể tiêm vaccine khi qua giai đoạn cấp tính nhằm giảm nguy cơ tái phát. Hiện Việt Nam đang sử dụng vaccine zona tái tổ hợp, chứa chất bổ trợ nhằm tăng cường đáp ứng miễn dịch trên nhóm tuổi cao, có bệnh nền, tiêm hai mũi cách nhau một đến hai tháng theo chỉ định của bác sĩ. Vaccine không cần xét nghiệm đã từng mắc thủy đậu trước khi tiêm. Ngoài ra, vaccine zona và vaccine thủy đậu có phạm vi phòng bệnh khác nhau, người chưa từng được chẩn đoán mắc thủy đậu vẫn nên tiêm vaccine để phòng thủy đậu. Câu chuyện của bà Hồng Cúc là lời nhắc rằng đừng chủ quan chỉ vì mình chưa từng mắc thủy đậu. Nếu bạn đã ngoài 50 tuổi, hoặc có bệnh nền làm suy giảm miễn dịch, hãy trao đổi với bác sĩ về việc tiêm phòng zona thần kinh để bảo vệ sức khỏe của mình một cách chủ động.
Nguồn tin: VnExpress



