Nội dung chính
Giới thiệu
N2O không chỉ gây cảm giác cười tột độ mà còn có thể gây tổn thương não và tử vong nếu lạm dụng. Vào ngày 12‑1, trong tọa đàm “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui”, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ về trường hợp một sinh viên 20 tuổi bị lệ thuộc khí cười (N2O) và phải mang bình khí vào phòng khám.
Tiểu sử bệnh nhân và quá trình nghiện
Thói quen từ tuổi teen đến đại học
Phát hiện sớm, bệnh nhân đã tiếp xúc với bóng cười khi còn học trung học cơ sở, chỉ thử vài lần trong các buổi tụ tập. Khi lên trung học phổ thông, việc sử dụng tăng lên do áp lực bạn bè, và tới thời đại sinh viên, cô không còn chỉ dùng “theo rủ rê” mà còn tự mua để sử dụng một mình.
Tăng liều và cách giấu bình khí
Ban đầu, mỗi lần chỉ dùng 1–2 quả, sau đó tăng dần lên 10–20 quả/ngày. Khi các bình nhỏ không còn đủ, cô chuyển sang dùng bình khí lớn, thậm chí mua các bình mini để giấu trong balo, tránh phát hiện của gia đình. Tần suất dùng cũng tăng nhanh, từ một bình mỗi tuần lên một bình mỗi 1‑2 ngày.
Triệu chứng và hậu quả sức khỏe
Gia đình chỉ phát hiện khi tình cờ thấy một bình khí lạ trong phòng và nhận thấy các dấu hiệu rối loạn tâm thần. Bệnh nhân đã lệ thuộc khí cười trong 6‑7 năm, xuất hiện tê bì tay chân, trầm cảm, lo âu và các rối loạn vận động.
Các tác dụng ngắn hạn và dài hạn của N2O
Bóng cười (nitrous oxide) là chất gây hưng phấn, ảo giác ngắn hạn. Khi hít, nó tác động lên hệ thần kinh trung ương, khiến người dùng cười không kiểm soát trong vài phút. Tuy nhiên, lạm dụng lặp lại gây tổn thương não, tủy sống, tê bì tay chân, yếu liệt, suy giảm trí nhớ và khả năng tập trung.
Ngộ độc cấp và biến chứng nguy hiểm
Sử dụng hơn 10 quả trong một lần, lặp lại nhiều lần, có thể gây ngộ độc nặng: rối loạn tri giác, chóng mặt, lú lẫn, tim đập nhanh, rối loạn nhịp tim, ngộ độc phổi, thậm chí ngạt thở, ngừng tim và tử vong. Các trường hợp tử vong đã được ghi nhận tại các quán bar, club ở Việt Nam.
Quy trình điều trị tại Viện Sức khỏe Tâm thần Bạch Mai
Theo bác sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn Sử dụng Chất và Hành vi, bệnh nhân được điều trị kết hợp thuốc, trị liệu tâm lý, can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ và giám sát chặt chẽ của gia đình. Sau 6 tháng, với sự hỗ trợ gia đình, cô giảm đáng kể cảm giác thèm và đã ngừng sử dụng khí cười.
Những lời khuyên cho phụ huynh và cộng đồng
Do kích thước nhỏ, bình khí cười dễ giấu, phụ huynh cần lưu ý các biểu hiện bất thường như thay đổi hành vi, tê bì chi, hay thèm nghiệm khí. Khi nghi ngờ, hãy đưa con đi khám sớm, tìm kiếm sự hỗ trợ từ các trung tâm chuyên môn để tránh biến chứng nghiêm trọng.
